Notice: Undefined index: MaxVertRes in /www/LinksMenu.php on line 2

Bouw modulebaan deel 1
Bouw modulebaan deel 2
Bouw modulebaan deel 3
Bouw modulebaan deel 4
Bouw modulebaan deel 5
Bouw modulebaan deel 6
Bouw modulebaan deel 7
Bouw modulebaan deel 8
Bouw modulebouw deel 9
Bouw modulebouw deel 10
Beschrijving railinfra en beveiliging.

 

De bouw van de smalspoormodules. Deel 1.

Onlangs is gestart met de bouw van de eerste module. De eerste fase van ontwerpen, tekenen en het bouwen van schaalmodellen is afgesloten en nu is daadwerkelijk begonnen met de bouw. Omdat deze werkwijze voor ons allemaal nieuw is zou je verwachten dat we simpel beginnen. Nu zijn we inmiddels wel redelijk ervaren modelbouwers en een uitdaging gaan we ook niet uit de weg. Dus zijn we begonnen met de hoekmodule en dat is nou net het meest ingewikkelde deel van de baan. Ons standpunt was, hier komen we alle facetten van de bouw wel tegen en kunnen we hier alles uitproberen. Deze module bevat een helling in de spoorbaan, diverse tunnels, bruggen en een waterval. Aan het schaalmodel was al te zien dat er verschillende moeilijke punten zijn. Onder andere het hoogteverschil welke de trein hier moet overbruggen. De ruimte om de benodigde 8 centimeter te stijgen is niet erg groot, evenals de boogstraal welke beperkt wordt door de afmetingen van de module. Enige proefopstellingen leverden voldoende zekerheid op dat de treinen in de toekomst de helling kunnen beklimmen. Voor de constructie van de helling is gekozen voor de zogenaamde flexibele ophanging door middel van schroefogen en tapeinden. Hiermee is de helling exact af te stellen.

Inmiddels zit de gehele helling op zijn plaats en zijn we bezig om de diverse onderdelen zoals tunnels en bruggen vorm te geven. Dit doen we eerst in karton zodat we precies kunnen zien hoe het uiteindelijke resultaat er uit gaat zien. Voordeel is dat wijzigingen gemakkelijk zijn te realiseren. Pas als we helemaal tevreden zijn met de vorm maken we de onderdelen definitief uit triplex, kunststofplaat en gips of papier-mache. Ook is inmiddels het railmateriaal binnen. We hebben gekozen voor rails en wissels van het merk Peco. Nadat een inventarisatie was gemaakt van het benodigde materiaal is alles via internet in Engeland besteld. Ondanks de verzendkosten is dit nog stukken goedkoper dan het hier in Nederland kopen. Ook de wisselaandrijvingen zijn van hetzelfde merk en passen dus feilloos op de wissels. Om de schakelmogelijkheden van de wissels uit te breiden hebben we per wissel gelijk 2 microswitches besteld. Deze worden op de aandrijving geschroefd en verdwijnen met de complete aandrijving onder de wissel. Om een en ander uit te proberen is ook hiervoor een testopstelling gemaakt en het geheel functioneert uitstekend. Nu de basis van deze hoekmodule grofweg gereed is gaan we ons richten op de constructie van de overige modules.

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 2.

Omdat de bouw van de modules veel precisie vraagt worden alle onderdelen eerst 1 op 1 getekend. Dat lijkt wat overdreven maar je komt alle knelpunten wel tegen. Er is op detail dan ook al diverse malen afgeweken van de oorspronkelijke schaaltekening. Voor het maken van die tekeningen hebben we de beschikking over een grote rol pakpapier. Nadat alle onderdelen van de modulebakken getekend waren kon ook precies uitgerekend worden hoeveel multiplex er nog moet worden aangeschaft. De bestel- en zaaglijst is inmiddels klaar. Terwijl een aantal leden zich bezighielden met de tekeningen is er ook een begin gemaakt met het ontwerpen en bouwen van de brug en tunnels voor de hoekmodule. De brug heeft nogal wat hoofdbrekend gekost omdat deze in een boog is gelegen. Na eerst een kartonnen model te hebben gemaakt is dit overgezet op triplex van 3mm en voorzichtig uitgezaagd. De basis wordt gevormd door een 9 mm dikke plaat die precies de vorm van de boog heeft. Deze plaat wordt later onder het gebogen baandeel vastgezet zodat er in het eigenlijke trace geen onderbreking komt te zitten. Hiermee wordt een zwakke plek in het spoor voorkomen. Met lijmklemmen en een paar schroefjes werden de zijkanten van de brug tegen het gebogen deel vastgelijmd. Vervolgens werd een tweede gebogen deel van ook 9 mm op het laagste punt tussen de pijlers gelijmd. Zo werd een stevig geheel verkregen. Een uitdaging apart was de binnenbekleding van de beide bogen. Met dun karton, een lijmpistool en een scherp mes lukte het om dit deel voor elkaar te krijgen. Om de steenstructuur te imiteren werd een laagje gips op het model aangebracht. Daarin werden met een scherpe punt en een liniaal de stenen 1 voor 1 ingekrast. Het beste ging dit nog bij een niet geheel uitgehard gips. Dit was een waar monnikenwerk maar het resultaat is er wel naar.

Op dezelfde wijze werden de tunnelportalen gebouwd. Nu nog een kleurtje erop en er is weer een onderdeel van de modulebaan gereed.

De brug en de tunnelportalen provisorisch op hun plaats gezet. 

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 3.

Er wordt gestaag doorgewerkt aan de modulebaan. De eerste zes modules zijn in ruwbouw gereed en staan op hun plek. Alle benodigde panelen zijn door een professionele houtzagerij exact op maat gemaakt. Dit waarborgt een precieze maatvoering en pasvorm. Wel zijn in eigen beheer de landschapscontouren van de dwarsspanten en de kopschotten uitgezaagd. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Allereerst moet natuurlijk precies bekend zijn welke vorm ze moeten krijgen. Hierbij kwamen de 1 op 5 modellen goed van pas. Ook moeten twee aansluitende kopschotten natuurlijk exact gelijk zijn. Deze laatste werden dan ook op elkaar geschroefd en zo met de decoupeerzaag uitgezaagd. Dat viel helemaal nog niet mee. Probeer maar eens met een decoupeerzaag in 24 mm dik materiaal de meest ingewikkelde vormen te zagen. Er is na de eerste poging zelfs serieus overwogen om dit ook maar met een lintzaag bij de houtzagerij te laten doen. Maar al doende wordt je toch ook wel wat handiger en uiteindelijk is het wel gelukt. Er was hier en daar nog wat nabewerking nodig maar alle delen voldoen nu ruimschoots aan de eisen. De modules staan nog los en worden pas in een later stadium aan elkaar vastgezet. Tegelijkertijd is ook verder gewerkt aan de diverse kunstwerken van het hoekmoduul. De brug en de beide tunneldelen hebben inmiddels een kleurtje gekregen. Direct achter de brug is een lawinegalerij gebouwd waarvan het voorbeeld op internet is gevonden. De komende tijd zal besteed worden aan het afmaken van de overige twee modulebakken en de bevestiging van het geheel op de draagbalken. Ook wordt een begin gemaakt met het maken van de railovergangen tussen de modules en gaan we nadenken over de uitvoering van de diverse bruggen. Op technisch gebied is er ook al het een en ander gebeurd. Zo zijn alle wisselaandrijvingen voorgemonteerd en voorzien van bedrading zodat ze later zo onder de baan gezet kunnen worden. Het volgende project is het ontwerpen van de diverse schakelingen welke straks nodig zijn om de baan met de hand te kunnen besturen. Uitgangspunt hierbij is dat de beveiliging zoveel mogelijk conform de werkelijkheid gebeurt. Al doende zijn we toch met zijn allen druk in de weer om dit project tot een goed einde te brengen.

De eerste zes modules op hun plaats. Voor wie goed kijkt is het verloop van de spoorweg, de rijweg en de rivier al een beetje te volgen.. 

De ruwbouw van de lawinegalerij met als basis de foto’s op de voorgrond. De dragers zijn inmiddels voorzien van een metaalgrijze verflaag. 

De brug voorzien van een kleurtje. Vooraan de overgangskopschotten van de beide aansluitende modules. Aan de zwarte plekken is te zien dat het met de decoupeerzaag uitzagen van deze delen niet altijd even gemakkelijk ging.. 

terug

De Beschrijving railinfra en beveiliging.

Op de module is plaats voor drie stations die via enkelsporige hoofdsporen met elkaar zijn verbonden:

- Oberdorf
- Mittelfeld
- Niederdorf.

Oberdorf

Keerlusstation met twee sporen (Gl1 en Gl2) en drie wissels (W1, W2, W3). De basisstand van de wissels leidt een binnenkomende trein naar spoor Gl1. De sporen Gl1 en Gl2 worden in één richting gebruikt. Elk spoor heeft een uitrijsein (As1 en As2 met de seinbegrippen Halt en Rijden). Het station heeft een inrijsein (Es1, met de seinbegrippen Halt, Langzaam rijden, Rijden).

Mogelijke rijwegen:

1. van inrijsein Es1 naar Gl1 tot As1, via W1 en W2 in basisstand.
2. Van inrijsein Es1 naar Gl2 tot As2, via W1 en W3 beide in – stand (omgelegd).
3. Van As1 naar hoofdbaan, via W3 in basisstand en W1 in – stand.
4. Van As2 naar hoofdbaan, via W2 in – stand en W1 in basisstand.

‘Doorrijden’ is op dit station niet mogelijk.

Mittelfeld.

Op dit station moeten treinen elkaar kunnen kruisen. Het station heeft daartoe twee sporen (Gl1 en Gl2). Binnenkomende treinen kunnen naar Gl1 of Gl2 worden geleid zowel vanuit Oberdorf als vanuit Niederdorf. Er is geen voorkeursrichting op deze sporen. Daarom heeft elk spoor twee uitrijseinen: As1A en As2A voor treinen in de richting Oberdorf en As1B en As2B richting Niederdorf. Seinbegrippen: Halt en Rijden. Mittelfeld heeft inrijseinen: EsA aan de zijde Oberdorf en EsB aan de zijde Niederdorf. Seinbegrippen: Halt, Langzaam rijden, Rijden. Voor het lossen en laden van goederen is aan de zijde Oberdorf het opstelspoor Gl3 op de hoofdbaan aangesloten via een vergrendeld wissel W1).

Mogelijk rijwegen:

1. van inrijsein EsA naar Gl1 tot As1B
2. van inrijsein EsA naar Gl2 tot As2B
3. van As1A naar hoofdbaan (Oberdorf)
4. van As2A naar hoofdbaan (Oberdorf)
5. van inrijsein EsB naar Gl1 tot As1A
6. van inrijsein EsB naar Gl2 tot As2A
7. van As1B naar hoofdbaan (Niederdorf)
8. van As2B naar hoofdbaan (Niederdorf)

Het gelijktijdig inrijden van treinen uit tegenovergestelde richting is niet toegestaan. De reden is dat als een trein een stoptonend sein zou negeren (‘doorschiet’) die trein de andere inkomende trein bedreigt. Rijwegen die dus niet gelijktijdig mogelijk zijn: 1 – 6 en 2 – 5. Het gelijktijdig uitrijden van treinen in tegenovergestelde richting is toegestaan. Rijwegen die gelijktijdig mogelijk zijn: 3- 8 en 4 – 7.

'Doorrijden’ is mogelijk via Gl1.

Rangeren is op dit station alleen toegestaan als geen treinen op het station aanwezig zijn, alleen het rangeerdeel en Mittelfeld de baanblokbeveiliging voor de uitgaande rijrichting, zowel naar Niederdorf als Oberdorf, heeft vastgelegd. Daardoor zijn de uitrijseinen van deze stations geblokkeerd in de stand Halt zodat de hoofdbaan vrij is voor rangeren. Rangeerbewegingen worden onder verantwoordelijkheid van de treindienstleider in Mittelfeld. Hij geeft mondelinge opdrachten aan de machinist van het rangeerdeel. Alleen in deze situatie mag een stoptonend sein genegeerd worden.

Niederdorf

Keerlusstation met twee sporen (Gl1 en Gl2) en drie wissels (W1, W2, W3). De basisstand van de wissels leidt een binnenkomende trein naar spoor Gl1. De sporen Gl1 en Gl2 worden in één richting gebruikt. Elk spoor heeft een uitrijsein (As1 en As2 met de seinbegrippen Halt en Rijden). Het station heeft een inrijsein (Es1, met de seinbegrippen Halt, Langzaam rijden, Rijden).

Mogelijke rijwegen:

- van inrijsein Es1 naar Gl1 tot As1, via W1 en W2 in basisstand.
- Van inrijsein Es1 naar Gl2 tot As2, via W1 en W3 beide in – stand (omgelegd).
- Van As1 naar hoofdbaan, via W3 in basisstand en W1 in – stand.
- Van As2 naar hoofdbaan, via W2 in – stand en W1 in basisstand.

‘Doorrijden’ is op dit station niet mogelijk.

Rollen voor de treindienst op de modulebaan

Zoals in het grootbedrijf zijn op de modulebaan de twee belangrijkste rollen aan te treffen:

- treindienstleider.
- machinist.

Elk station heeft een treindienstleider. Hij is verantwoordelijk voor de afhandeling van de treindienst en rangeerbewegingen op zijn station. Het station wordt begrensd door de inrijseinen.

Taken t.b.v. uitvoering treindienst (wordt met seinen geregeld)

- let op de blokpijlen met het oog op een inkomende of uitgaande trein
- bedient de baanblokbeveiliging (rijrichting opvragen / vasthouden)
- stelt wissels (en rijwegen) in
- geeft rijopdrachten aan de machinist door middel van de in- en uitrijseinen
- geeft bloksignaal bij een uitgaande trein
- geeft terugmeldsignaal bij een inkomende trein.

Taken t.b.v. rangeerdienst (wordt niet met seinen geregeld)

- stelt wissels
- geeft mondeling rijopdrachten aan rangeerder.

De machinist is verantwoordelijk voor de trein. Hij voert de rij- en stopopdrachten uit zoals aangegeven door de lichtseinen.

Inrichting seinhuis

Elk station heeft een eigen seinhuis van waaruit wissels, rijwegen en seinen worden ingesteld.

Een seinhuis is uitgerust met:

- sporenplan van het station
- blokbedieningsapparaat
- wisselbediening
- seinbediening
- telefoonverbindingen met naburige stations (in model fictief?).

Blokbedieningsapparaat

Met het blokbedieningsapparaat kan de rijrichting op de éénsporige hoofdbaan worden vastgelegd, het inrijden van een trein in het baanvak en het verlaten van het baanvak worden gemeld. Hieronder een mogelijke opstelling van de bedieningsknoppen en signaallampen.

Rode blokpijlen geven in het sporenplan de vastgelegde rijrichting van de enkelsporige hoofdbaan aan en de witte blokpijlen of het spoor vrij of bezet is. (afbeeldingen afkomstig uit de beschrijving van Streckenblock in modell; Uelli Morf)

Wisselbediening

De wissels worden bediend met naast elkaar opgestelde tuimelschakelaars. Staat een wissel in de basisstand, dat is de stand die het wissel in het sporenplan heeft, dan wijst de hefboom van de schakelaar naar achteren. Zo is in één opslag te zien of alle wissels in de basisstand staan. Om te voorkomen dat een wissel onder een rijdende trein kan worden verzet moet de wisselbediening geblokkeerd kunnen worden. De blokkering ontstaat door het openen van het sein dat bij de rijweg hoort. Na het sluiten van het sein wordt de wisselbediening weer vrijgegeven. Het sein mag dus pas sluiten als de gehele trein de wissel(s) is gepasseerd. Na elke treinbeweging wordt een ingestelde rijweg weer vrijgegeven en moeten alle wissels in de basistand terug gezet worden. Dit wordt ‘opruimen’ genoemd.

Seinbediening (nog uitwerken)

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 4.

Er is de afgelopen tijd behoorlijk voortgang gemaakt met de modulebaan. Alle acht de modulebakken staan op hun plaats en zijn d.m.v. M8 bouten en moeren aan elkaar bevestigd. Nadat gebleken was dat deze constructie voldeed aan de eisen, zijn de delen uit praktische overwegingen weer losgehaald, zodat er gemakkelijk aan de aparte bakken kan worden gewerkt. Alle bruggen in de spoorbaan zijn in ruwbouw gereed en de geluiddempende laag alveoliet is aangebracht en grijs geschilderd. Dit niet nadat eerst alle benodigde gaten voor de wisselaandrijvingen waren opgemeten en uitgezaagd. Zo langzamerhand komt het moment dat de rails gelegd kan worden. Bepalend is de plaats van de diverse wissels en die is zoals gezegd nauwkeurig vastgesteld. De wissels worden dan ook als eerste geplaatst, gevolgd door de overgangsdelen tussen de modules. Hiertoe worden speciale stukjes rails gemaakt waarbij de laatste 2 bielsen zijn vervangen door een printplaatje in de vorm van de biels.

De rail overgangsecties tussen de modules in aanbouw. Deze zijn voor die overgangen die haaks op de bakscheiding liggen. Die voor de schuine overgangen moeten nog gemaakt worden.

Op technisch gebied is inmiddels besloten om de besturing digitaal te gaan uitvoeren en wel zodanig dat iedere trein een eigen “machinist” krijgt waarbij deze geheel verantwoordelijk is voor het opvolgen van de seinbeelden. In welke vorm dit wordt gegoten is nog niet uitgewerkt. Wat zo langzamerhand wel is uitgewerkt is de wijze waarop de baan wordt bediend en hoe de beveiliging er uit gaat zien. Zie hiertoe ook het deel Railinfra en beveiliging. Om een en ander te kunnen uittesten is een proefopstelling gemaakt van een tweetal blokbedieningsapparaten.

Proefopstelling waarbij conform de werkelijkheid het baanvak tussen twee stations wordt bestuurd.

Deze werkt volgens verwachting. Inmiddels is het complete schema van station Mitteldorf, waarin ook de bediening van seinen en wissels is opgenomen, bijna gereed. Rest nog de uitwerking van Oberdorf en Niederdorf. Daarna kan een bestellijst worden gemaakt van de benodigde onderdelen en materialen waarna de schakelingen kunnen worden gebouwd. Het toekomstige landschap zal onder andere gevormd woorden door middel van piepschuim, dit om het gewicht van de modules enigszins binnen de perken te houden. Om dit spul te snijden zijn er mooie elektrische hulpmiddelen in de handel waarmee zonder de gebruikelijke rommel het schuim in model te snijden is. Deze apparaten zijn echter nogal aan de prijs en een experiment met een soldeerpistool met daarin een zelfgemaakte snijdraad van anderhalf kwadraat elektriciteitsdraad, blijkt net zo goed te werken. Je kunt zelfs de vorm van de draad aanpassen aan de gewenste vorm van het snijvlak. Hierover in een volgend deel meer.

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 5.

Voordat de rails gelegd worden komt er eerst een geluiddempende laag op het multiplex. Deze bestaat uit 2mm alveoliet, dat ook wel onder houten vloeren wordt gelegd. Daarop zijn inmiddels de eerste rails en wissels gelegd. Voor het railmateriaal is gekozen voor het merk Peco. Ook de wisselaandrijvingen zijn van hetzelfde merk. Als eerste werd nauwkeurig de plaats van de wissels bepaald. Dit in verband met de benodigde ruimte en uitsparingen voor de aandrijvingen. Bij het monteren van de overgangsrails tussen de modules constateerden we al snel dat er hier en daar toch wel een behoorlijke “kuil” ontstond op de modulescheidingen. Bij de ene overgang wat meer dan bij de andere maar toch voldoende om de oorzaak op te gaan sporen. Bij het nameten bleek de oneffenheid niet in de rails te zitten maar al in de multiplex ondergrond. Zoals al in deel 1 vermeld hebben we de dwarsspanten van de modulebakken met de decoupeerzaag uitgezaagd. Hierbij is zo nauwkeurig als mogelijk gewerkt. Dat dit geen garantie was voor een honderd procent resultaat bleek nu. Gelukkig kon in dit stadium de zaak nog goed hersteld worden al moesten sommige, gelijmde, spanten met enige moeite weer worden losgemaakt. Tijdens het leggen van de rails ontstond het idee om wat wijzigingen in het sporenplan aan te brengen. We zagen mogelijkheden om in station Oberdorf een extra kopspoortje aan te leggen om zodoende een (goederen)pendel mogelijk te maken met Mitteldorf. Bij verdere uitwerking van dit idee veranderde het kopspoortje in een omloopspoor. Dit had verregaande consequenties voor het sporenverloop en de ligging van de wissels op de beide laatste modules. Om nog maar te zwijgen over de gevolgen voor het schema van de rijweginstelling en beveiliging. Maar in dit stadium was nog van alles mogelijk en alle aanpassingen zijn inmiddels verwerkt in de diverse schema’s. Inmiddels ligt alle rails op de modules vast, met uitzondering van de rails op de drie spoorbruggen. Deze blijven los omdat de bruggen nog verwijderd moeten worden om eronder aan het landschap te werken. In verband met betrouwbaarheid en stabiliteit is er voor gekozen om de rails bij de bruggen niet te delen maar aan een stuk te laten. Bij het leggen van de rails zijn tegelijk alle benodigde aansluitingen en isolaties aangebracht. Stroomloze delen zijn er niet aangezien er digitaal gereden gaat worden maar voor de keerlussen moeten wel de nodige isolaties worden aangebracht. Om de puntstukken van de Peco wissels van spanning te kunnen voorzien moet ook deze geïsoleerd worden van de rest van de baan. De noodzaak om onder de bruggen eerst het landschap vorm te geven leidde ertoe dat eerder dan verwacht de piepschuimconstructie kon worden uitgeprobeerd. Zoals eerder vermeld gaat het snijden van het piepschuim uitstekend met een ouderwets soldeerpistool waaraan de soldeerstift is vervangen door een koperdraad. Proefondervindelijk is vastgesteld dat dit het beste werkt met een dikke draad van 6mm2. Het is wel aan te bevelen om het snijden in een goed geventileerde ruimte te doen. Weliswaar ruikt het niet heel sterk, maar er komen toch wat dampen vrij die mogelijk schadelijke stoffen bevatten. De diverse piepschuimdelen werden zowel in horizontale als verticale delen toegepast, afhankelijk van de situatie ter plekke. De ruwe vorm van de piepschuimondergrond wordt verder afgewerkt met gips, daarna op kleur gebracht en tot slot afgewerkt met het nodige groen. Voor het nabootsen van het water wordt een oplossing gebruikt welke een paar jaar geleden in de Railhobby stond. Hier komen we later nog op terug.

De hoekmodule waarin de trein het hoogteverschil overwint.

De rails van station Mitteldorf zijn gelegd. Het kopspoortje heeft nog niet zijn definitieve vorm.

Het extra omloopspoor van Oberdorf.

Module 1 waar het eerste piepschuim werd geplaatst. Zowel onder de spoorbrug als onder de brug van de autoweg moet eerst het landschap worden afgewerkt alvorens de bruggen definitief kunnen worden bevestigd.

Rechts is een eerste laagje gips opgebracht.

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 6.

Bij de bouw van een modelbaan is het meestal gebruikelijk dat voordat je met het landschap begint eerst de baan technisch gereed is. Dat je daar soms vanaf wijkt bleek bij het leggen van de rails op de modulebaan. In de baan bevinden zich diverse bruggen, zowel in de weg als in de spoorlijn. Beiden slingeren zich op diverse niveaus over de rivier. Die rivier bestond op dat moment uit niets meer dan een triplex bodem. Bij het plaatsen van de spoorbruggen bleek dat het afwerken van die rivier en de bijbehorende walkanten voor bereikbaarheidsproblemen ging zorgen indien de bruggen op hun plaats waren gemonteerd. Na rijp beraad werd besloten om op die plaatsen eerst het landschap af te werken. Simpeler gezegd dan gedaan. Van het één kwam het ander en voordat we er erg in hadden werd er bijna op iedere module aan het landschap gewerkt. De nadruk lag echter op de diverse bruggen. In de spoorbaan bevinden zich 4 bruggen en een viaduct, Viaduct en de metalen brug op module 1 zijn al ter sprake geweest. De 3 overige spoorbruggen werden gebouwd van karton en zagen er op het eerste gezicht fraai uit. Toen er vertraging optrad in het leggen van de rails en de nadruk kwam te liggen op de rivier, kwam ook de duurzaamheid van de kartonnen bruggen ter sprake. Immers, als de rails eenmaal was gelegd werd het lastig om nog iets aan de bruggen te kunnen doen. Zodoende werd besloten om de bruggen opnieuw te bouwen en nu van styreen. Diverse profielen werden aangeschaft en uit de rommeldoos kwam nog een plaatje van 2 mm dik. Het resultaat was zeer bevredigend. De foto’s spreken verder voor zich. Ook in de weg bevinden zich een aantal bruggen, variërend van klein tot een wel zeer fors exemplaar van ruim 50 cm. Deze laatste overspant de rivier in een zeer scherpe hoek en is gebouwd uit 3mm triplex en geheel bekleed met gipsplaatjes met steenstructuur, welke zijn gegoten in een rubber mal. Daarna zijn ze voorzichtig in model gezaagd en op de triplex ondergrond gelijmd. De brug staat nu los op zijn plaats en moet nog van een kleurtje worden voorzien. Inmiddels zijn ook alle andere bruggen in de weg gereed, in ieder geval in ruwbouw.

De eerste brug in aanbouw. Voor de constructie worden diverse styreenprofielen gebruikt.

De constructie is klaar. Nu alleen nog een kleurtje.

Rechts één van de oorspronkelijke kartonnen bruggen, links de nieuwe kunststof uitvoering. Wel moet nu nog de oplegging op de pilaren worden aangepast. Rechtsonder de rivierbedding. De vormgeving daarvan bevindt zich nog in een wat experimentele fase en we komen daar later nog op terug.

Na voltooiing van het tweede exemplaar en een verfbeurt is dit het resultaat. Een duidelijke verbetering ten opzichte van de kartonnen exemplaren.

Bovenaan de 50cm lange brug in de weg, bestaande uit een triplex basis bekleedt met gipsplaatjes. Op de voorgrond de derde en laatste spoorbrug nieuwe stijl.

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 7.

De afgelopen tijd is er hard gewerkt aan zowel de techniek als het landschap. Alle drie de bedienkastjes voor de stations zijn gereed en getest. Tegelijkertijd zijn alle modules van de benodigde bedrading en connectoren voorzien. Vervolgens zijn de bedienkastjes een voor een op de modules aangesloten en konden de diverse functies worden getest. Hierbij kwamen nog wel enkele onvolkomenheden aan het licht maar die konden worden opgelost. Tot slot werden alle benodigde kabels aangesloten en kon worden getest of het bedachte systeem ook daadwerkelijk zou functioneren. Ook hierbij werden nog enkele montagefoutjes gevonden en hersteld. Uiteindelijk bleek alles te werken zoals bedoeld. De volgende stap was het op de baan zetten van een loc en deze van station naar station te laten rijden. Hierbij stuitten we op een onverwacht probleem. Bij de keuze voor het railsysteem werd destijds gekozen voor Peco, inclusief de wisselbedieningen. Door alles van hetzelfde merk te kopen denk je dat het ook goed met elkaar samenwerkt. In de praktijk blijkt deze combinatie toch niet betrouwbaar te functioneren. Bij het afregel van de slag om de wissels om te zetten hadden we al de grootste moeite om dit naar behoren te laten werken. Nu blijken ook de meegeleverde microswitsches een bron van storing. Deze contacten worden onder andere gebruikt voor terugmelding van wisselstanden. Daarmee kan worden bepaald of een rijweg kan worden ingesteld. Ondanks uitgebreid testen en afregelen blijkt dat deze contacten niet altijd goed schakelen waardoor soms geen rijwegen kunnen worden ingesteld. Het probleem blijkt niet eenvoudig op te lossen en besloten werd om de microswitches te vervangen door een extra bi stabiel relais met twee wisselcontacten, dat parallel aan de wisselspoelen geschakeld wordt. Het gaat om een tweetal wissels waarvan de stand belangrijk is of er kan worden omgeschakeld van rangeerbedrijf naar treinbedrijf. Het tweede contact dat werd gebruikt om de puntstukken van spanning te voorzien is op alle wissels buiten gebruik gesteld omdat de Peco wissels al een automatische puntstukvoeding hebben via de wisseltongen. In geval van een niet goed schakelende microswitch gaf deze combinatie een volle kortsluiting van de rijspanning. Het landschap is in ruwbouw wel zo ongeveer gereed. Deels al voorzien van een kleurtje. Het water is een verhaal apart. We gebruiken hiervoor Acryl Gel Medium in de hoogglans uitvoering. Dit spul is wit maar droogt transparant op en laat zich in alle mogelijke vormen modelleren. Geduld is echter een schone zaak, want het droogt erg langzaam. Om een werkelijkheidsgetrouw resultaat te krijgen moet er een tamelijk dikke laag worden aangebracht. In een keer aanbrengen is geen optie dus het moet in lagen. Iedere keer een laag aanbrengen, een week laten rusten en weer de volgende laag aanbrengen. Het aanbrengen van schuimkoppen is een aparte uitdaging. De gel verdunnen met water en er luchtbelletjes in slaan met een kwast. Kritisch hierbij is de juiste verhouding, teveel water en de belletjes lossen weer op, te weinig water en er ontstaan geen belletjes. Inmiddels begint het ergens op te lijken.

Bedienpost van station Oberdorf. De bedrading is aangebracht. In de IC voetjes worden straks de relais geplaatst.

Bedienpost Niederdorf tijdens het testen.

Alle voedingen plus de draadloze digitale besturing zijn ondergebracht in deze koffer.

Veel geduld is nodig om het water de juiste structuur te geven. Vooral de waterval is extra lastig.

terug

De bouw van de smalspoormodules. Deel 8.

De laatste update is al weer een tijdje geleden. Dat wil niet zeggen dat we niets gedaan hebben. Integendeel. Ten eerste is er een paar maanden gewerkt aan het herleggen van het spoor van module 6. De nieuw aangeschafte Rhatische krokodil bleek niet door de krappe bogen van dit moduul te komen zonder te ontsporen. Aangezien de module al geheel van berglandschap was voorzien en het spoor voor het grootste deel in de berg ligt, was dit bepaald geen routineklusje. Ik zal jullie de details besparen, maar de hersencellen van een aantal leden hebben overuren gemaakt. Uiteindelijk is het gelukt om met minimale schade de boogstralen binnen de beschikbare ruimte van het moduul net zoveel te verruimen dat de loc er nu wel zonder haperen doorheen gaat. Ondertussen was een deel van de leden gewoon doorgegaan met het aankleden van het landschap van de andere modules. Er kwam gras, hier en daar een struik of boom en de eerste bebouwing verscheen. Inmiddels waren ook alle bedienposten gereed en getest en is er voor het eerst digitaal gereden. Hierbij werd het hele systeem uitgebreid getest. Omdat we nog geen passende seinen hadden zijn er tijdelijk zelfgebouwde exemplaren geplaats om toch een reëel treinbedrijf mogelijk te maken. Alles werkt naar behoren, al zal er in de nabije toekomst nog 1 technische wijziging in het systeem worden aangebracht. Het blijkt namelijk mogelijk om nog een rijweg te kunnen veranderen als de trein al onderweg is. Dat is niet conform de werkelijkheid en zou kunnen leiden tot ontsporingen of aanrijdingen. Op dit moment zijn alle seinen vervangen door modellen van Schneider. Deze geven een realistische weergave van het grootbedrijf. Na het plaatsen van de seinen is een begin gemaakt met het bouwen van de bovenleiding. Hierbij wordt gebruik gemaakt van Sommerfeldt masten en portalen. De rijdraden worden in eigen beheer gemaakt van 0,5 mm lasdraad. De overgangen van de modules vergen hierbij een speciale aanpak. Hier moet de bovenleiding immers demontabel zijn. De oplossing is gevonden door aan iedere buitenste paal een H profiel van 2x2x20 mm te gebruiken als bevestiging voor de rijdraad. De rijdraad komt in de onderste uitsparing en wordt haaks door een gaatje in het “schaatsje” gestoken. Aan de vaste kant van de module wordt deze gesoldeerd en aan de overgangszijde blijft de rijdraad los. Door een samenspel van de veerdruk tussen de rijdraad en de hangdraad blijft deze mooi op zijn plaats zitten. Bij demontage van de baan is de draad eenvoudig uit het gaatje te trekken en kan vervolgens worden weggenomen. De eerste twee enkelsporige overgangen zijn inmiddels gereed en functioneren naar behoren. De volgende uitdaging worden de meersporige overgangen bij de stations.

De Schneider seinen zijn geplaatst.

Het “probleemmoduul” kreeg als eerste bovenleiding.

Moduleovergang in de bovenleiding.

Bovenleiding in aanbouw. Hier met afspaninrichtingen.

terug

D bouw van de smalspoormodules. Deel 9.

De afgelopen maanden zijn we druk bezig geweest met het verder monteren van de bovenleiding. Dit bleek een van de meest omvangrijkste klussen van de hele bouw te zijn. De gehele klus is inmiddels klaar en er zijn al diverse rijavonden gehouden waarbij zonder problemen met de pantografen tegen de draad kon worden gereden. Alle rijdraden zijn gemaakt van lasdraad 0,5 mm. Dit biedt de mogelijkheid om iedere draad exact op de juiste maat te maken. Dat proces moest eerst even in de vingers komen maar naarmate we vorderden ging dat steeds beter. Daarna werd het tijd om over de volgende stappen na te denken, achtergrond en verlichting. Na veel wikken en wegen, letterlijk, werd besloten om de achtergrond zelf te gaan schilderen. Als basismateriaal wordt gebruik gemaakt van 3mm dikke aluminium sandwichplaat. Dit is sterk, vlak en vooral licht van gewicht. Nadeel is dat het niet echt goedkoop is. Om de achtergrond achter de baan te monteren is niet gekozen om deze per module aan de bak zelf te monteren maar om de gehele achtergrond op enkele centimeters achter de modules, aan de muur te bevestigen. Om het geheel toch transportabel te houden is de achtergrond verdeeld in secties van maximaal 1 meter 20 lengte. Deze worden gekoppeld met H profielen welke worden mee geschilderd in dezelfde kleuren als de achtergrond. Om ruimte te maken voor de achtergrond bleek het wel noodzakelijk om de gehele baan enkele centimeters te verplaatsen, zowel naar voren als naar rechts. Nadat alle afmetingen waren bepaald werd de gehele modulebaan gedemonteerd en tijdelijk onder de grote baan opgeborgen. Zo konden we gemakkelijk de benodigde wijzigingen in het onderstel aanbrengen en het raamwerk voor de achtergrond aan de muur bevestigen. Bij dat laatste is meteen rekening gehouden met de mogelijkheid om een frieslijst met verlichting aan te brengen. zodra de op maat gemaakte sandwichplaten binnen zijn gaan we beginnen met een ontwerp voor de beschildering.

Hieronder de constructie van de bovenleiding. Voor iedere draad wordt een tekening op maat gemaakt op ruitjespapier. De rijdraad wordt exact op maat gemaakt, de hangdraad en dwarsverbindingen met overlengte. Daarna gesoldeerd, afgeknipt en de solderingen van de dwarsdraden glad gevijld. Uiteindelijk zijn de glimmende solderingen met wat koperkleurige verf afgewerkt. Zo vallen ze minder op.

Proef met zelf geschilderde achtergrond.

De modules zijn tijdelijk verwijderd om de constructie van de achtergrond mogelijk te maken.

terug

DDe achtergrond. Deel 10.

Nadat de baan technisch klaar was en de scenery in een vergevorderd stadium verkeert, werd het tijd om een achtergrond te gaan maken. Allereerst moest worden bepaald waarop de achtergrond bevestigd zou moeten worden. Factoren die daarin meespelen zijn gewicht, stabiliteit, met andere woorden kan het kromtrekken en niet onbelangrijk, de kosten. Omdat onze baan min of meer permanent staat opgesteld werd gekozen voor een constructie op het bestaande frame en de muur. Diverse materialen zijn de revue gepasseerd en uiteindelijk is gekozen voor een 4mm dikke sandwichplaat. Deze bestaat uit een composiet met aan beide zijden een laagje aluminium. Dit geeft een zeer stevig en vlak oppervlak dat niet krom trekt. Voor de onderlinge verbinding van de platen is gekozen voor een kunststof H profiel. De platen rusten aan de onderkant op een balkje met een gleuf van 4 mm. Aan de bovenkant worden ze op hun plaats gehouden met magneten welke aan een houten frame op de muur zijn bevestigd. Aangezien aluminium niet magnetisch is zijn er metalen plaatjes aan de achterzijde gelijmd. De platen kunnen zo nodig dus eenvoudig worden weggenomen. Volgende vraag was, wat komt er op de platen. Bedenk wat het doel van een achtergrond is. Hij dient er voor om de baan beter te laten uitkomen in de omgeving waarin die is gesitueerd. Het is een achtergrond en mag niet de aandacht wegnemen van de baan. Het is een aanvulling. Nu kun je voor een achtergrond diverse oplossingen bedenken, zoals een kant en klaar gekochte achtergrond of er een laten maken van een of meerdere foto’s. Andere mogelijkheid is om hem zelf te schilderen. Uiteindelijk voor de laatste optie gekozen. Ten eerste leek het ons wel een uitdaging en ten tweede heb je wel iets dat door eigen creativiteit is ontstaan. Allereerst werden de platen van een primer voorzien om zeker te zijn dat de verf goed zou hechten. De volgende stap was het aanbrengen van een blauwe basis voor de lucht. Dat is nog lastiger dan gedacht. Ten eerste is een lucht bijna nooit egaal blauw en verloopt de kleur naar wit/grijs hoe groter de afstand wordt. Om geen verschil te krijgen tussen de diverse delen is de hele achtergrond in 1 bewerking blauw gemaakt. Van boven wat donkerder en naar onderen toe steeds wat lichter. Dat is hier makkelijk geschreven maar had best wat voeten in de aarde. Na droging werd de hele achtergrond gemonteerd en de modules er los voorgezet om zodoende een beeld te krijgen hoe het landschap het beste kon worden weergegeven. Daarna werden de modules weer verwijderd en is in een aantal clubavonden het landschap geschilderd. Als voorbeeld werd gebruik gemaakt van diverse foto’s en natuurlijk de eigen fantasie. Meerdere delen zijn soms een aantal keren opnieuw gedaan omdat het resultaat niet bevredigend was. Het zelf schilderen van de achtergrond gaf weer een heel andere beleving van de modelspoorhobby. Uiteindelijk zijn we tevreden met het resultaat en op het aanbrengen van een aantal wolken na, is de achtergrond wel zo’n beetje klaar. Hierna gaan we nadenken over de constructie van een frieslijst met verlichting.

De triebwagen bij het inrijden van station Mittelfeld.

Blik op de lawinegalerij en de achtergrond.

Achtergrond van Oberdorf. Let op de gletscher.

Mittelfeld met achtergrond. Pas na 3 keer overschilderen waren we tevreden met het resultaat. Links boven de eerste poging om wat wolken te creeren. Er komen er nog wat meer in de nog erg blauwe lucht.

terug